LARPy

Co to jest LARP?

LARP (Live Adventure [niektórzy używają tutaj „Action”] Role Playing) to nic innego, jak RPG na żywo. Wyobraź sobie kilkadziesiąt osób, ubranych w stroje z epoki, udających postacie z epoki. Są więc nie tylko królowie i potężni wojownicy, ale także wieśniacy, niewolnicy i czarodzieje. Są nie tylko szaleni naukowcy i komandosi, ale również szpiedzy, policjanci i sekciarze. O ile RPG polega na wyobrażaniu sobie innej epoki, o tyle w LARPach nie jest to konieczne. Bo wszystko wygląda tak, jak w owej innej epoce.

Żeby jednak nie przekłamać, muszę dodać, że to jest pewien ideał, coś do czego się dąży. Na wielu konwentach, zwłaszcza tych, które nie są typowymi imprezami LARPowymi (a i na tych bywają różne wpadki), stroje nadal pozostawiają wiele do życzenia. Na ogół organizatorzy zachęcają graczy (poprzez różne ograniczenia albo wymogi) do kombinowania strojów. Dzięki temu osoba, która go nie ma, czuje się niezręcznie, lub po prostu głupio. Wystarczy jednak raz zagrać, żeby to zrozumieć. Jeżeli wszyscy są dobrze przygotowani, zabawa jest lepsza, ciekawsza, realniejsza. Dla wszystkich.

Kolejną różnicą jest to, że w LARPach całkowicie stajesz się postacią. Tak więc nie mówisz „Robię to i to”, tylko po prostu to robisz. Jeżeli grasz bandytą, to nie mówisz „ja Cię teraz atakuję”, tylko rzucasz się na niego i walczycie. Jeżeli chcesz porozmawiać z królem, nie mówisz do MG „witam się z nim wykorzystując swoją znajomość etykiety”, tylko witasz się z nim na tyle godnie, na ile potrafisz, a od gracza-króla zależy, jaka będzie reakcja. Dzięki temu gra zyskuje na dynamice, na autentyczności.

Jak zrobić komuś krzywdę, czyli walka w LARPach

Największym problemem i bolączką wszystkich gier tego typu, jest mechanika. A przede wszystkim mechanika walki. Połączenie dynamiki, heroizmu (tak charakterystycznego dla RPG) i bezpieczeństwa jest bardzo trudne, a w zasadzie niemożliwe. Jeżeli decydujemy się na kartę cech postaci (co daje nam możliwość gry prawdziwym herosem), wówczas tracimy na dynamice (porównywanie różnych cech zajmuje bardzo dużo czasu), choć walka jest bezpieczna.

Jeżeli decydujemy się zrobić walkę dynamiczną (np. system paskowy), wówczas tracimy niemal całkowicie heroizm. Wszystko zależy od Twoich faktycznych cech: jeżeli jesteś zwinny, wówczas dasz sobie radę w walce z najpotężniejszym nawet przeciwnikiem, jeżeli nie jesteś, wówczas możesz sobie grać nawet bogiem. Zwinna osoba pokona Cię bez większych problemów, choćbyś miał dziesięć razy więcej pasków. Prowadzi to do pewnego paradoksu, gdy prosty wieśniak może zabić rycerza w uczciwej walce, nawet na niego nie spojrzawszy. Drugim minusem walki dynamicznej jest jej kolizyjność. Wspomniany już system paskowy doprowadza do wielu kontuzji, takich jak wybicia palców, czy mniej bolesne, rozrywanie strojów.

Są też walki na broń miękką, czyli np. rurki pcv obite gąbką. Wygląda to niezwykle efektownie, ale zawiera w sobie wszystkie minusy walki na paski.

Z tych trzech najpopularniejszych systemów walki ciężko jest wybrać najlepszy. Wszystkie mają swoje plusy i minusy. Jednak przy odpowiednim doświadczeniu twórców gry, większość minusów da się zamienić w plusy. Ogólnie na konwentach stawia się na dynamikę, czyli rezygnuje się z pierwszej opcji. Ma to swoje uzasadnienie. Przede wszystkim w tym, że choć walka jest najbardziej newralgicznym elementem RPG, nie jest najważniejszym! Minusy tych opcji da się zrównoważyć przez dobre odgrywanie postaci (choć z tym różnie bywa), natomiast ciężko jest nadrobić dłużyzny wywołane problemami z cyferkami w przypadku pierwszej opcji walki. Nie twierdzę, że jest to niemożliwe. Ale jeszcze nie widziałem dynamicznego systemu kartkowego.

Podsumowując, każdy organizator dostosowuje sposób walki do potrzeb. Jeżeli większość biorących udział w grze, to dzieci, wówczas walka fizyczna jest sporym zagrożeniem (zwłaszcza, jeżeli oprócz nich grają osoby dorosłe). Idealnym rozwiązaniem wydaje się w takiej sytuacji system kartkowy. Natomiast jeżeli większość graczy to osoby doświadczone w LARPach, wówczas system paskowy, czy na broń miękką jest chyba najbardziej optymalny.

Co zrobić, żeby wygrać, czyli jak w to się gra?

Wbrew pozorom, odpowiedź na to pytanie nie jest ani prosta, ani możliwa. Każdy LARP rządzi się swoimi prawami, a te zależą w głównej mierze od twórców. Mogę jedynie nieco przybliżyć problemy, jakie każdy gracz prędzej, czy później, napotka na swojej drodze.

Nowi gracze często podchodzą do LARPa jak do komputerowego RPGa. Błąd ten jest również popełniany w przypadku tradycyjnych, fabularnych RPGów. Zdarza się, że gracz podchodzi do spotkanej osoby i pyta "Nie masz przypadkiem dla nas jakiś zadań?". Oczywiście nikt nie ma wątpliwości, że to jest misiek (termin ten oznacza osobę początkującą, tak jak newbie, noob, zielony, etc.), więc jakoś mu to uchodzi płazem. Niemniej jest mu ostro dane do zrozumienia, że tak nie można i w przypadku recydywy reakcje są coraz surowsze. Zapewniam, że szybko się czegoś takiego oducza. Trzeba się nauczyć, że w LARPie jak w życiu: najpierw trzeba znaleźć jakis temat do rozmowy a następnie sondować, co dana postać wie i w czym może pomóc.

Kolejnym problemem są questy, czyli zadania. W niektórych LARPach masz jakąs misję do wypełnienia już od początku. Wtedy problemu nie ma. Ale są też i takie gry, w których musisz sam/a szukać czegoś do zrobienia. Osoby początkujące mogą z tym mieć spory problem. Wynika to z tego, że organizatorzy, choć starają się jak najbardziej urozmaicać przygody, to mimo wszystko są w pewnym sensie przewidywalni. Tak więc doświadczeni gracze bez problemu wychwytują wszystkie możliwości. Następnie twórcy gry podnoszą jej stopień trudności, żeby za szybko scenariusz nie został rozwiązany. W ten sposób powstaje swoiste błędne koło, przez które poziom trudności wzrasta a gracze stają się coraz lepsi. W to wszystko wpada teraz początkujący, który może się czuć niemało zagubiony. Na to niestety nie ma innej rady, jak po prostu zdobywanie doświadczenia (jako gracz, a nie jako postać). Ewentualnie, można się rozejrzeć za doświadczoną osobą i pod jej skrzydłami rozpocząć grę, żeby nauczyć się chociaż podstaw.

Osobiście jednak uważam, że w każdym LARPie największą wygraną jest dobra zabawa. A to da się osiągnąć po prostu dobrze odgrywając swoją postać. Dlatego tak ważne jest, aby była ona ciekawa. W niektórych grach, gracz sam tworzy swojego bohatera i potem tylko do siebie może mieć pretensje. Jeżeli stworzy sobie typowego herosa z RPGów, np. wojownika, który zabija najpotężniejsze potwory jednym sztychem miecza, to szybko się okaże, że ten wojownik wcale nie jest taki potężny, a pomiędzy walkami dopadnie go taka nuda, że cały LARP mu wyjdzie bokiem. To nie jest dobry sposób na grę, na postać. Ona ma mieć ciekawą osobowość, ciekawe przyzwyczajenia, ciekawą przeszłość. Zapewniam, że na LARPach lepiej się gra rolnikiem, który kiedyś znalazł srebrną elfią broszę i teraz marzy o poślubieniu ślicznej elfki (przez co oczywiście jest niemal komiczny, gdy np. spotka już jakąś elfkę, to łatwo sobie jego zachowanie wyobrazić;) ) i przemierza świat z widłami w dłoni, niż super potężnym, heroicznym wojownikiem. Grając postać z pozoru zwyczajną, ale z mocno rozbudowaną osobowością, można się świetnie bawić, nie wypełniając żadnego zadania. Nie można tego samego powiedzieć w przypadku super potężnego i heroicznego wojownika.

Niemniej nadal pozostaje ten problem, o którym wspomniałem na początku rozdziału: mogą zdarzyć się LARPy, na których nie będzie to działało w ten sposób, być może będzie zupełnie odwrotnie. Wszystko zależy od twórców gry i od Twojego doświadczenia.

Czy da się w to grać, czyli gdzie, kiedy i za ile?

LARPy w Polsce są dosyć popularną formą rozrywki. W porze letniej rozgrywane są podczas imprez terenowych (Fornost, Tolk Folk, Flamberg), natomiast w porze zimowej, na imprezach organizowanych na terenach szkół (Imladris, Krakon). Konwenty te są oczywiście płatne, na ogół ceny oscylują pomiędzy 30 a 80 złotych. Każdy, kto chce wziąć w czymś takim udział, nie napotka żadnych problemów, a konwentowicze przyjmą go z otwartymi ramionami. Organizatorzy zazwyczaj zabiegają o jak największą liczbę uczestników.

• Nazwa	Typ	Ilość Osób	Termin	Miejsce
  Fornost	Terenowy	ok. 100	20-26 lipca	Beskid Sądecki
  Tolk Folk	Terenowy	ok. 100	początek lipca	Góry Sowie
  Arda	Terenowy	ok. 80	końcówka lipca	Jura Częstochowska
  Flamberg	Terenowy	ok. 200	druga połowa sierpnia	Jura Częstochowska
  Hardkon	Terenowy	50-100	pierwsza połowa sierpnia	Okolice Trójmiasta
  Polcon	Stacjonarny	ok. 1000	druga połowa sierpnia	Zmienne
  Orkon	Terenowy	200-250	druga połowa lipca	Jura Częstochowska
  Rabkon	Terenowy	20-30	końcówka września	Rabka
  Imladris	Stacjonarny	ok. 300	październik	Kraków

Ale czy to jest jedyny sposób, żeby zagrać?